Sağlık , Tatil, Otomobil , Araba , Mobilya , Alışveriş,wikipedi,2012,örnekleri,modelleri,dinle,indir,izle,albüm,hastalık,hastane,bitkiler,bitkisel ilaç,bedava,ücretsiz,yemek tarifleri,canlı,full

atatürkün geometri alanında yaptığı çalışmalar , atatürk geometri ve matematik

26 Aralık 2009 Yazan  
Kategori Genel

Ulu Önderimiz Atatürkün her aşamada ve dalda güzel yenilikleri ve projeleri olduğunu biliyoruz. Atatürk öyle bir kişi ki teknolojiye azda olsa kapı açmamızı sağlamıştır.. Tabi burda Atatürkün yaptığı şeyleri tartışacak ne bilgim var ne de onun yaptıklarını tartışacak kadar saygısızlığım icon smile atatürkün geometri alanında yaptığı çalışmalar , atatürk geometri ve matematik Ancak Atatürkün düşüncelerini , yaptıklarını sizlerle paylaşabiliriz. Atatürk Geometri alanında yaptıklarını bir kitap haline getirmiştir. Sizlere vereceğimiz bilgi yazısındada bu kitabın bazı yerlerinden alıntılar bulunmaktadır. Atatürkün yaptıklarını düşünüp keşke onun kadar ülkemizi ve benliğimizi düşünen biri olsaydı demi? icon smile atatürkün geometri alanında yaptığı çalışmalar , atatürk geometri ve matematik neyse Atatürk ve geometri kelimelerinin birleştiği yazımız..

ATATÜRK VE GEOMETRİ
Türk Dil Kurumu başuzmanı olan ve kendisine Mustafa Kemal tarafından Dilaçar soyadı verilen Agop Dilaçar a göre; Geometri kitabını Atatürk, ölümünden bir buçuk yıl kadar önce, 1936 – 1937 yılı kış aylarında Dolmabahçe sarayında kendi elleriyle yazmıştır. Askerlik ocağından gelen Atatürk aynı anda büyük bir eğitimci de olup yurdun kültür sorunlarıyla da fazlasıyla ilgilenmiştir. (yazıyı ben yazmadım.. Okuyup yazana tşk dileklerimi sunuyorum)

Türk Dil Kurumu başuzmanı olan ve kendisine Mustafa Kemal tarafından Dilaçar soyadı verilen Agop Dilaçar a göre; Geometri kitabını Atatürk, ölümünden bir buçuk yıl kadar önce, 1936 – 1937 yılı kış aylarında Dolmabahçe sarayında kendi elleriyle yazmıştır. Askerlik ocağından gelen Atatürk aynı anda büyük bir eğitimci de olup yurdun kültür sorunlarıyla da fazlasıyla ilgilenmiştir. Tarih boyunca yabancı ülkelerde büyük sanını kazanan asker devlet başkanları, uluslarına eğitim alanında da önderlik etmişler, kendi kalemleriyle eğitici yapıtlar meydana getirmişlerdir. İngilizlerin büyük Alfredi(Alfred the Great, 849-899) ve Almanların büyük Friedrichi(Freidrich der Grosse, 1712-1786) bu gerçeğin iki büyük kanıtıdır.
Geometri kitabının kapağında önemle belirtildiği üzere, Atatürk ün bu yapıtı, geometri öğretenlerle, bu konuda kitap yazacaklara kılavuz olarak Kültür Bakanlığınca neşredilmiştir. Kapakta yazar adı yoktur, fakat yazının ruhu ve tutumu, onun Atatürk ün elinden çıkmış olduğunu apaçık gösterir.
Geometri, eski terimle Hendese, eğitim sistemimizde önemli bir yer tuttuğu halde, terimleri çok ağdalı ve çapraşıktı. Arapça ve Farsça okul programından kaldırılmış, fakat Arapça üzerine kurulmuş olan terimler kalmıştı. Örneğin, müselles-i mütesaviyül adlayı hangi öğrenci anlayabilirdi ki. Atatürk, öğrencinin anlayış yolundaki tıkanıklığı açmak için bu terimi eşkenar üçgene çevirdi. İşte bu 44 sayfalık küçük kitapta boyut, uzay, yüzey, düzey, çap, yarıçap, kesek, kesit, yay, çember, teğet, açı, açıortay, içters açı, dışters açı, taban, eğik, kırık, çekül, yatay, düşey, dikey, yöndeş, konum, üçgen, dörtgen, beşgen, köşegen, eşkenar, ikizkenar, paralelkenar, yanal, yamuk, artı, eksi, çarpı, bölü, eşit, toplam, oran, orantı, türev, alan, varsayı, gerekçe gibi terimler hep bu amaçla Atatürk tarafından türetilip daha sonra da Türkçeye yerleşmişlerdir.
Atatürk eleştirileri daima memnunlukla karşılamış ve ortaya koyduğu yeni sözcük ve terimlere bir deneme hakkı tanıdığını belirtmiştir. Amacı daima daha uyguna doğru ilerlemek olmuş, önerilen değişiklikleri akla uygun görünce hemen benimsemiştir. Atatürk ün ortaya koyduğu terimlerden birkaçı bugün kullanılıştan çıkmış, yerlerini daha uygunlarına bırakmışlardır. Tümey açı yerine tümler açı, bütey açı yerine bütünler açı bunlara örnektir. Mustafa Kemal ilke insanı olduğu için bunları hoş görmüş, hatta sevinmiştir de. Yeter ki ortaya koyduğu ilkeler sarsılmasın ve yine zaviyetan-ı mütekabiletan-ı dahiletan ( = içters açılar) gibi terimlere dönülmesin.
Şimdi bu kitaptan bazı alıntılar yapalım:

GEOMETRİ:
Çizgilerin, yüzeylerin ve hacimlerin belli bir ölçü ile genliklerini ölçmeyi öğreten bir ilimdir.
ÇEMBER:

1- Çember, düzey üzerinde öyle kapalı bir eğridir ki üzerindeki her nokta, onun içinde bulunan ve merkez denilen bir noktadan aynı uzaklıktadır.

2- Çemberin kapadığı düzeye daire denir. Çember yerine birçok defalar daire dendiği de olur.

3- Yay çemberin herhangi bir parçasıdır.

4- Çember, 360 eşit parçaya ayrılır. Bunlardan her birine derece denir. Her derece dahi 60 eşit parçaya ayrılır. Bunlardan her birine dakka denir. Dakka da 60 eşit parçaya ayrılır. Bunların her birine saniye denir.
Dereceyi göstermek için, dereceyi bildiren rakamın sağ üstüne küçük bir sıfır konur. Dakka, rakamının sağ üstüne, sağdan sola eğik küçük bir çizgi ile ve saniye de, böyle yan yana konmuş iki çizgi ile gösterilir.

Misal: 54 derece, 45 dakika, 18 saniye şöyle yazılır:
54o 45 18
Çember ve dayire ile ilgili çizgiler şunlardır:

    • Çap, dayirenin merkezinden geçerek çemberin iki noktasına ulaşan bir doğru çizgidir.
    • Yarıçap, merkezi, çemberin bir noktasına bağlıyan bir doğru çizgidir.
    • Yay, çemberin herhangi bir parçasıdır.
    • Kiriş, yayın uçlarını birleştiren doğru çizgidir.
    • Ok, yayın ortasını, kirişin ortasına bağlıyan bir doğru çizgidir.
    • Kesek, daireyi herhangi iki parçaya ayıran bir doğru çizgidir.
    • Değme, bir çizginin çemberin herhangi bir noktasına değmesine denir. O noktaya değme noktası, değen çizgiye de teğet denir.

POLİGONLAR:
Bol, yani birçok kenarlarla çitlenmiş olan bir düzey parçasına Poligon denir.
Üçgen, üç kenarlı bir poligondur.
Dörtgen, dört kenarlı bir poligondur.
Beşgen, beş kenarlı bir poligondur.
Altıgen, altı kenarlı bir poligondur v.b.
Bir poligonun çevresi, onu çevreleyen kırık çizgidir. Dayirenin çevresi çemberdir.

  • Bir poligonun köşegeni, o poligonun yan yana olmayan köşelerini birleştiren doğru çizgilerdir.
  • Yüzey: İki boyutlu olarak, yayıldığı, genişlediği düşünülen bir uzamdır. Bu boyutlar uzunluk ve genişliktir.
  • Bir yüzey değerini ölçmek için, o yüzey, birim olmak üzere seçilmiş bir yüzeyle oranlanır. Yüzey birimi, genel olarak, metrekaredir. Metrekare, her kenarı bir metre olan karedir.
  • Dikey dörtgen: Dikey dörtgenin alanı tabanı ile yüksekliğinin çarpımına eşittir. Misal: Tabanı 6 metre ve yüksekliği 3 metre olan bir dikey dörtgen düşünelim. Onun tabanı olan 6 metreyi, yüksekliği olan 3 metre ile çarparsak elde edeceğimiz 18 metrekare, bu dikey dörtgenin alanı olur.
  • Paralelkenar: Paralelkenarın alanı, tabanı ile yüksekliğinin çarpımına eşittir. Misal: Tabanı 24 metre ve yüksekliği 16 metre olan bir paralelkenar düşünelim. 24 ile 16nın çarpımı olan 384 metrekare, bu paralelkenarın alanıdır.
  • Kare: Karenin alanı, bir kenarının kendisi ile olan çarpımına eşittir. Misal: Kenarı 4 metre olan bir kare düşünelim. 4ü 4le çarparız. Elde edeceğimiz 16 metrekare, bu karenin alanı olur.
  • Eşkenar dörtgen: Eşkenar dörtgenin alanı, onun iki köşegeninin çarpımının yarısına eşittir. Misal: Köşegenleri 6 metre ve 10 metre uzunluğunda olan bir eşkenar dörtgende 10un 6 ile çarpımı olan 60ın yarısı alınırsa elde edilen 30 metrekare bu eşkenar dörtgenin alanı olur.
  • Üçgen: Bir üçgenin alanı tabanı ile yarı yüksekliğinin çarpımına eşittir. hut ta bir üçgenin alanı yüksekliği ile yarı tabanının çarpımına eşittir. Misal: Tabanı 14 metre ve yüksekliği 6 metre olan bir üçgen düşünelim.
    • Tabanını yüksekliğinin yarısı ile çarparız ve şunu elde ederiz: 14*3 = 42 metrekare
    • Yüksekliğini, tabanının yarısı ile çarparız ve şunu elde ederiz: 6*7 = 42 metrekare
  • Yamuk: Bir yamuğun alanı, iki taban toplamının yarısı ile yüksekliğinin çarpımına eşittir. Misal: Yüksekliği 7 metre ve tabanları 10 ve 16 metre olan bir yamuk düşünelim: İki taban toplamının yarısı şuna eşittir. (16+10)/2 = 13. Yamuğun alanı da 13*7 = 91 metrekaredir.
  • Herhangi bir poligon: Herhangi bir poligonun alanı, birçok yollarla elde edilir.
    • yol: Poligon üçgenlere parçalanır, her üçgenin alanı ayrı araştırılır ve bu alanların toplamı bulunur.
    • yol: Poligon dik üçgenlere ve dik yamuklara parçalanır. Bunun için, poligonun iki uzak köşesini birleştiririz ve diğer köşelerden bu doğru çizgi üzerine dikeyler çizeriz. Ortaya çıkacak dik üçgenler vedik yamukların alanlarını buluruz ve bunların toplamını hesaplarız.
  • Düzgün Poligon: Bir düzgün poligonun alanı, iç teğet çemberinin yarıçapının yarısı ile çevresinin çarpımına eşittir. Misal: Kenarları 7 metre ve iç teğet çemberinin yarıçapı 6 metre olan düzgün bir altıgeni göz önüne alalım. Çevresi 7*6 = 42 metredir. Çevresi ile iç teğet çemberinin yarıçapının yarısının çarpımı 42*(6/2) = 42*3 = 126dır. Bu düzgün altıgenin alanı 126 metrekaredir.

Atatürk’ün geometri kitabı

Bilimsel terimlerin Türkçeleştirilmesinde karşımıza çıkan ilk adım yine, Atatürk’ün 1936-37 kış aylarında kendisinin yazdığı ve geometri öğretiminde yol gösterici olarak tasarlanan 44 sayfalık bir geometri kitabı. Kitap, 1937’de Milli Eğitim Bakanlığı tarafından yazar adı konmadan yayınlanmış, 1971 yılında da ikinci bir baskısı Türk Dil Kurumu tarafından çıkarılmış. Kitapta yer alan, günümüzde de kullanılmakta olan pek çok terim, Atatürk tarafından türetilmiş. Atatürk’ün türettiği sözcükler ile daha önce kullanılan Osmanlıca sözcükler karşılaştırıldığında yapılan işin önemi ortaya çıkıyor. Tablodan da görülebileceği gibi bugün kullandığımız matematik terimlerinin hemen hemen tamamı Atatürk tarafından türetilmiş, başka bir ifadeyle bu sözcüklerin büyük çoğunluğu tutmuş. Atatürk’ün önerdiklerinden sadece “varsayı, pürüzma, dikey üçgen, dikey açı, tümey açı, imsiy, ökül, yüre” terimleri yerine, bugün sırasıyla “varsayım, prizma, dik üçgen, dik açı, tümler açı, benzerlik, tüm/bütün, küre” terimleri kullanılıyor.

Osmanlıcası Atatürk’ün önerdiği

Bu’ud – boyut

mekan – uzay

satıh – yüzey

kutur – çap

nısf-ı kutur – yarıçap

kavis – yay

muhit-i daire – çember mümâs – teğet

zâviye – açı

re’sen mütekabil zâviyeler – ters açılar

zâviyetan’ı mütabâdiletân-ı dâhiletan – iç ters açılar

kaaide – taban

ufkî – yatay

şâkulî – düşey

amûd – dikey

zâviyetân-ı mütevâfıkatân – yöndeş açılar

va’zîyet – konum

mustatîl – dikdörtgen

muhammes – beşgen

müselles-i mütesâviyü’l-adlâ’ – eşkenar üçgen

müselles-i mütesâviyü’ssâkeyn -

ikizkenar üçgen şibh-i

münharif – yamuk

mecmû – toplam

nisbet – oran

tenasüb – orantı

mesâha-i sathiyye – alan

müştak – türev

müsavi – eşit

mahrut – koni

faraziye – varsayı

hat – çizgi

mukavves – eğri

seviye – düzey

dılı – kenar

muvazi – paralel-koşut

menşur – pürüzma

hattı mail – eğik

veter – kiriş

re’s – köşe

zaviyei hadde – dar açı

hattı munassıf – açıortay

muhit – çevre

kaim zaviyeli müselles – dikey üçgen

tamamlıyan zaviye – tümey açı

murabba – kare

mümaselet – imsiy

umumi totale – ökül

küre – yüre

KUTU

Agop Dilaçar:

‘Atatürk’ün prensipleri doğruydu’

Atatürk’ün dil çalışmalarını yakından izleme olanağı bulan tanınmış dil uzmanı Agop Dilaçar, Atatürk’ün yazdığı geometri kitabı üzerine şunları söylüyor:

“Atatürk hep matematikle uğraşırdı. Eski geometri terimleri çok ağdalı idi. Ben bile uzun uzun bu terimleri okuduğum halde, şimdikiler karşısında güçlüğünü daha iyi anlıyorum. Pedagojide bir gerçek var: Fikir yolunun açık olması, bir ipucunun bulunması lazımdır. Yoksa bir külçe gibi çöker. Müselles kelimesini ele alalım. Arapça okullarımızdan kaldırılmıştır. Sülüs’ten müstak (türetilmiş) bir kelime olduğunu öğrenici nasıl bilsin? Arapça yoğurucu bir dildir. Örneğin müsteşrik, şark kelimesinden gelmiş bir kelimedir. Önüne, ortasına, arkasına birtakım heceler eklenmiş. Bunun aslını bulmak bir Arapça gramer meselesidir. Okullarımızdan Arapça, Farsça kaldırılmış olduğundan, öğrenici “müselles”i kütle kelime olarak karşısında görecektir. “Üç” aklına gelmeyecektir. Ama müselles yerine üçgen dersek, bir üç var. “Gen”, Atatürk’e göre “genişlik”ten alınmıştır. Bir ipucu var. “Dörtgen”, dörtten gelmiştir. Bir ipucu vardır. Eşit, denk anlamına gelen eş’ten gelmiştir. Ama müsavi Arapça bir kelimedir. Bu sebeple Atatürk’ün prensipleri burada da doğru idi. Onun için bu en ağdalı olan bilim dalını ele aldı ve kitabı örnek olarak bıraktı.”

(Kaynak: S. A. Terzioğlu; Atatürk 1936-1937 yılında bir “geometri kitabı” yazmıştı. Cumhuriyet gazetesi, 15 Haziran 1971, s.1 ve 7.)

KUTU

Atatürk Sivas Lisesi’nde matematik dersi veriyor

Atatürk, 1937 yılının 29 Mart’ında, ceyb (sinüs) ve teceyb (cosinüs) terimlerinin karşılıklarının bulunması için Ulus Gazetesi’ne ilan verdirerek bir yarışma açtı. Daha sonra, hazırlanan tüm terimler üç aylık Türk Dili Belleten Dergisi’nin Ekim 1937 tarihli sayısında yer aldı. 26 Eylül’de yapılan 5. Türk Dil Bayramı etkinlerinin de yer aldığı sayıda; matematik, fizik, kimya, biyoloji, zooloji, botanik, jeoloji terimlerinin Türkçe karşılıkları, Osmanlıca ve Fransızca adları bulunmaktadır.

Terim çalışmalarının ülkedeki etkilerini Atatürk, fiili olarak da inceledi. Ülkedeki pek çok okulu ziyaret ederek öncelikle matematik derslerine girdi ve öğrencilerin dersteki başarılarını gözlemledi. 1937 yılında Kültür Bakanı Saffet Arıkan, İçişleri Bakanı Şükrü Kaya, Sabiha Gökçen, İsmail Hakkı Tekçe ve yaveri Naşit Mengü eşliğinde bir heyetle Sivas Lisesi’ne gitmişti. Lisenin 9-A sınıfında programdaki geometri (o zaman ki adıyla hendese) dersine girmiş bu derste bir kız öğrenciyi tahtaya kaldırmıştı. Öğrenci, tahtada çizdiği koşut iki çizginin, başka iki koşut çizgiyle kesişmesinden oluşan açıların Arapça adlarını söylemekte zorluk çekip yanlışlıklar yapınca durumdan etkilenen Atatürk tepki gösterdi. “Bu anlaşılmaz Arapça terimlerle, öğrencilere bilgi verilemez. Dersler, Türkçe yeni terimlerle anlatılmalıdır.” diyerek tebeşiri eline aldı, tahtada çizimlerle ‘zaviye’nin karşılığı olarak ‘açı’, ‘dılı’nın karşılığı olarak ‘kenar’, ‘müselles’in karşılığı olarak ‘üçgen’ gibi Türkçe yeni terimleri kullanarak, birtakım geometri konularını bu arada Pisagor teoremini anlattı.

Yorumlar

141 Yorum yap?lm?? "atatürkün geometri alanında yaptığı çalışmalar , atatürk geometri ve matematik"

  1. misafir demi?ki 11 Şubat 10 05:08 

    daha kısa birşey yokmu? ben bunu yazarsam akşama kadar bitmez

  2. isimsiz demi?ki 18 Şubat 10 09:36 

    ben ne istiom o ne çıkarıo

  3. isimsiz demi?ki 20 Şubat 10 05:11 

    bu ne yaaa

  4. qösél qızz demi?ki 22 Şubat 10 04:42 

    qöselmişş yalnız qok uzun biras kızaltzanızz

  5. kardeln demi?ki 23 Şubat 10 10:58 

    valla bence çok iyi olmuş ayrıca yazıcı diye bir şey var çıkartın ben çok beğendim saool .. :)

  6. rabia demi?ki 26 Şubat 10 09:55 

    hiç güzel diil

  7. sibel demi?ki 01 Mart 10 10:18 

    bu ne ya ne çıkmş bunu yazsak oooooooooooo oooooooooooo
    :((((((

  8. sibel demi?ki 01 Mart 10 10:19 

    yazıcı varda hoca yazcı kabul etmiyo kardeln hanım

  9. Recep in the house demi?ki 04 Mart 10 14:11 

    qzl ama çok uzun bide yazıcı kabul etse hocalar xD

  10. elif glln demi?ki 05 Mart 10 13:01 

    çok işime yaradı saolun

  11. elif glln demi?ki 05 Mart 10 13:02 

    bizim öğretmen sadece eski geometri veyeniyle karşlaşmasını istedi o yüzden kolay

  12. elif salakları demi?ki 06 Mart 10 04:07 

    çok uzun bir yazı hiç beyenmedim ama ben bunlara alışığım çünkü öğretmen beş dakkada bu kadar yazıyı bize yazdırıyor canımız çıkıyo oha yani gerizakalı ve aptsl mısınız pışık bende göz varmı

  13. şinger haav demi?ki 06 Mart 10 05:26 

    bence ikinci paragraf güzel ama çok güzel ama çok uzun :( !!!

  14. samet demi?ki 06 Mart 10 06:07 

    yazmışınız amainsan üzerindeki etkileri yok bide mustafa kemal atatürk cebir üzerinde çalışma yapmıştır

  15. nazlı demi?ki 07 Mart 10 09:02 

    işte ödevim bu ve çok da süpherrrrrrrrrrrrrrrrr:))

  16. nazlı demi?ki 07 Mart 10 09:03 

    ufffffffffff süpherrrrrrde çokkk uzunnnnnnnnnnnnnn

  17. abdullah özen demi?ki 08 Mart 10 10:39 

    bence çoooooooooooooooooooooooooooooooooooooook güzel çalışmalar yapmış atatürk bravo onaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaa cok begendimmmmmmm

  18. seda demi?ki 09 Mart 10 06:49 

    bune yaaa bunun kısası yokmu yarına kadar bitirmeliyim ama bu çokk uzun akşama kadar ancak biter

  19. selen demi?ki 10 Mart 10 10:25 

    Arkadaşımıza tşk ediyorum çok güzel yazmış,kısa ve öz yazmış çooooooooooooooooooooook tşk ederim çok yardımcı oldu
    :) :) :) :) :)

  20. aykut demi?ki 10 Mart 10 11:51 

    slm ben aykut offfffffffffffffffff çok uzun hiç begen medim

  21. memo demi?ki 11 Mart 10 11:58 

    daha kısa birşey yokmu? ben bunu yazarsam akşama kadar bitmez

  22. asi güzellllll demi?ki 14 Mart 10 02:43 

    bence süperrrrrrrrrrrrr:):)

  23. V demi?ki 18 Mart 10 11:19 

    ya güzelde baya uun yazması zor geliyor he yazıcı diye bir şey var ama öğretmenler kabul etmiye

  24. V_!_R_U_S demi?ki 18 Mart 10 11:22 

    HACIDA TAŞLANAN ULVİ CENAZE NAMAZINDA ETTEHUYATÜ YE OTURAN ULVİİİİİİ

  25. eda demi?ki 20 Mart 10 04:42 

    çokkkkkkkkkkkkk tsk ederim çok işime yaradı

  26. nur demi?ki 20 Mart 10 10:18 

    ya çok güzel ama hem A4 kağıdına hemde el yazı ile olmuo ama:(

  27. filiz demi?ki 21 Mart 10 02:48 

    süperrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrr teşekkür ederimmmmmmmmmmmmmmmmmmmmmmmmmmmmmmmmmmmmmmmmmmmmmmmmmmmmmmmm bu siteyi yapanlara

  28. kevser demi?ki 24 Mart 10 01:09 

    merhaba harika ama yha bu çok uzun yha hem de elyazısıyla olur mu yha nese yinede saolun harika olmuş bence teşekkür ettim byyyyyyyyyyyyyyyyyyyyyyyyyyyyyyyyyyyyyyyyyyyyyyyyyyyyyyy

  29. emir demi?ki 24 Mart 10 09:55 

    ya bundan daha kısa bişey yazsanız olmazmı yaa elim yorulur yazarken

  30. yeliz demi?ki 27 Mart 10 06:53 

    bu ne ya pffffff karşıma başka şeyler çıkıo :)

  31. eda demi?ki 27 Mart 10 08:09 

    süperrr atatürküm sen rahat uyu

  32. eda demi?ki 27 Mart 10 08:10 

    amoooooooooooooooooooooooooo

  33. merve demi?ki 27 Mart 10 08:11 

    beğendim

  34. özlem demi?ki 08 Mayıs 10 10:32 

    bir türlü aradıgım şeyi bulamıyorum sinirlerim bozuldu

  35. soner demi?ki 12 Mayıs 10 07:21 

    çok begendim okumadan geçmeyin

  36. yasin demi?ki 12 Mayıs 10 07:23 

    yaaaaaaaaaa çokkkkkkk güzelmiş dermişim

  37. zahide demi?ki 12 Mayıs 10 09:28 

    çok güzel ama insanın parmakları agrıyo be kardeşim

  38. zahide demi?ki 12 Mayıs 10 09:30 

    ama bunun syesinde
    100 alacam

  39. ülkü demi?ki 12 Mayıs 10 10:09 

    ABİ BEN BUNU YAZSSAMKESİN MATEMATİK PROFÖSÖRÜ OLURUM YA BU NE YA YUH BU KADARIDA BİZE DE ACIYIN BE

  40. ece demi?ki 03 Haziran 10 07:14 

    ohaaaaaaaaaaaaa ya bune bu çok kısaaaaaaaa

  41. ece demi?ki 03 Haziran 10 07:18 

    çünkü daha uzun ları var………….

  42. cenk demi?ki 20 Eylül 10 07:52 

    çok güzel hepsini yazdimmmm

  43. XxsHeGiLxX demi?ki 21 Eylül 10 10:28 

    güzel ama özetli olsa daha iyi olacak cokkkk uzun :D——–_—-________________———kısa yaaaaaaaaapppppppppppsan daha iyi olacaktı yaaaaaaa bidahakinde kısa yappp—–________—–____(SLM)

  44. XxsHeGiLxX demi?ki 21 Eylül 10 10:29 

    İİYİ daha uzunu var ama daha özetli yap sen

  45. dilara demi?ki 26 Eylül 10 08:57 

    çok uzun ama ben bana lazım olanları aldım okudum baktım kopyalayıp aldım birazda düzelttimde katkıları noldu yaptıda onu yazmamışlar yazsınlar yarın vercem ama güzel ginede

  46. ömür demi?ki 27 Eylül 10 10:29 

    yhaaa bu neee cook uzun a.q
    pfff

  47. mehmet can demi?ki 12 Ekim 10 07:16 

    şaş naber bebek ohooooooooooooooooo ne biçim yazı bu be çok kısa ben olsam daha uzununu yazardım……………

  48. mehmet can demi?ki 12 Ekim 10 07:18 

    yani yaptığınız yorumlara katılıyorum

  49. mehmet can demi?ki 12 Ekim 10 07:18 

    kesin kesin ben bu yazı sayesinde 100 alacağım

  50. mehmet can demi?ki 12 Ekim 10 07:20 

    çoğunuzun yorumunuza katılmıyorum

  51. irem demi?ki 12 Ekim 10 09:26 

    yaaa ben bnuuu yazmamm çoqq uzun zatenn oqdarr gzl yzırumkiii prmaklarım ağrıımasın ztn yarn verilck

  52. MERT AYAN demi?ki 13 Ekim 10 23:54 

    BU NE YAAA AKSAMA KADAR BITMEZ KIM YAZMISSA

  53. nisa demi?ki 18 Ekim 10 04:02 

    çok işime yaradı saolunnnnnnnnnnnn:)

  54. kübra demi?ki 18 Ekim 10 05:04 

    bilgi için teşşekür ederim

  55. kübra demi?ki 18 Ekim 10 05:05 

    çok güzel

  56. söylemem demi?ki 18 Ekim 10 08:02 

    abi bu ne yha yazmasam 0 yazsam ben ölürüm 100 alamam hangi birini yapsam…..?

  57. söylemem demi?ki 18 Ekim 10 08:04 

    neyse ben başka bi siteye gideyim abi bu sited e olmaz özeti ne bakarım:D

  58. dilara demi?ki 19 Ekim 10 05:20 

    çok güzel şeyler var
    teşekküürler
    tebrikler daha güzel şeyler yazmak dileyiyle hoşçakalın

  59. asiye demi?ki 19 Ekim 10 05:25 

    ııııııyyyy salaklar mallar öküzler develer gerizekalılar
    bibişşşşşşşşş
    seni bizim bilgisayarla evlendirelim

  60. Cem demi?ki 20 Ekim 10 09:56 

    Sğol

  61. 080t8 demi?ki 25 Ekim 10 05:19 

    hıhhfıdgıdgdg

  62. GÜLSENA demi?ki 25 Ekim 10 05:59 

    offffffffff ben bir paragraf istio bu 80 paragraf yazıyo nerdeyse

  63. GÜLSENA demi?ki 25 Ekim 10 06:00 

    ooooooooooooooooooooooofffffffffffff

  64. asya demi?ki 25 Ekim 10 06:02 

    valllaha doru soyluyosun gulsena

  65. hasan demi?ki 26 Ekim 10 23:24 

    kısa bir paragraf nerde

  66. hasan demi?ki 26 Ekim 10 23:26 

    hiç begenmedim

  67. hasan demi?ki 26 Ekim 10 23:27 

    heee :))))

  68. hasan demi?ki 26 Ekim 10 23:27 

    :putnam:

  69. hasan demi?ki 26 Ekim 10 23:27 

    bence süper

  70. duygu demi?ki 27 Ekim 10 05:45 

    bu ne yaaa daha yazacağınız varmıydı eşşk semeri gibi uuuuuuuuuuuup uzuuuuuuuuuuuuuuun daha güzel şey yokmu başka bilgi msela

  71. huso demi?ki 02 Kasım 10 08:44 

    bunu yapan bide elle yazsın bakalım nası yazıyomuş kaç saat süryomuş:)

  72. alper demi?ki 03 Kasım 10 11:32 

    eşşek diyenler kendisidir

  73. alper demi?ki 03 Kasım 10 11:32 

    hangi slk diyo onu aptal geri zekalı salak dingil

  74. alper demi?ki 03 Kasım 10 11:33 

    bunu senin kafana sokacam mal

  75. nazirye demi?ki 03 Kasım 10 11:33 

    ayyyyyyyy süper de deyil yaaaaaaa

  76. maraz ali demi?ki 03 Kasım 10 11:35 

    gençler ben maraz ali bence süper oğlum yazın lan:D

  77. maraz ali demi?ki 03 Kasım 10 11:37 

    bencede güzel çok tşk edrim saolsunlar

  78. filmini izle demi?ki 04 Kasım 10 05:37 

    muthis bir film emeginize saglik, cok tesekkurler

  79. BÜŞRA demi?ki 08 Aralık 10 05:45 

    SÜÜÜÜÜÜÜPEEERRRRRRRRRRRRRRRRRRRRRR OLLLLMMUUŞŞŞŞŞŞŞŞ

  80. eren demi?ki 12 Aralık 10 09:25 

    abi naptın yhaa nasıl yazlım diğersitelerdede yokki kısa öz bir şey off :(

  81. tuqba demi?ki 15 Aralık 10 01:44 

    bnce çooook güzel yazıcıdan çıkarıp yazın s-a-l-a-k-lar

  82. erva demi?ki 15 Aralık 10 01:44 

    bencede çook güzel

  83. tuqba demi?ki 15 Aralık 10 01:45 

    bnce çook güzel yazıcıdan çıkarın yazın s-a-l-a-k-lar

  84. irem demi?ki 18 Aralık 10 05:38 

    çok fazla iyi degil.

  85. yağmurrrrr demi?ki 19 Aralık 10 05:06 

    bence çokk anlamsız birr pararafff azime fadim e.sultan aslı sizlerii çok ama çokk sewiyorum………….

  86. baba demi?ki 05 Ocak 11 03:36 

    ya bu ne ya bn atatürkün geometri eğitimine katkılarını istiom ne çıko ya

  87. esra demi?ki 06 Ocak 11 06:15 

    yaa bune bn ölrm bnu yzna kdr sçym böle ödeve

  88. esra demi?ki 06 Ocak 11 06:16 

    yürü gt ln ödev ypma daha iiii:)

  89. esra demi?ki 06 Ocak 11 06:17 

    ama ataya saygım sonsuz ama bzn

  90. esra demi?ki 06 Ocak 11 06:20 

    varya hepinz malsnz bunu bilionz dmi

  91. melike demi?ki 09 Ocak 11 10:50 

    bu ne ki , ben kısa öz birşey istiyom, bunlar bana gitmişler en uzun şeyi hazırlamışlar. az daha yazsaydınızzzzzzzzz>>>>

  92. gamze demi?ki 09 Ocak 11 10:53 

    ooooooooooooohhhhhhhhaaaaaaaaaaaaaaaaaaaa……. diyom ben buna yaw bize bari acıyın, tabi yazan yazıyo ama bunu teker teker yazanlar ne yapsın allllllllahaşkınaaaaaaa>>>>,,,,,

  93. V_!_R_U_S demi?ki 09 Ocak 11 10:57 

    geri zekalı
    V_!_R_U_S DİYE BİRİ BU KONUYLA NE ALAKASI VAR GENİŞ AİLE £ NİN . böyle salaklarda var bu dünyada. bunu yazan kesin UZAYLIDIR.,,,,,

  94. fatoş demi?ki 16 Şubat 11 12:17 

    bu ne böyle ya daha kısası yokmu canım çıktı………

  95. adsı demi?ki 08 Mart 11 09:37 

    ödevim için çok yardımcı oldunuz çook teşekkür ederim ne kadar salak insanlar yaptıkları yorumlara bak

  96. selen demi?ki 08 Mart 11 09:38 

    öküz mallar siz kısaltarak yazın

  97. hanım ariç demi?ki 21 Mart 11 03:11 

    lüüüüüüüüüüüüüüüüüüütfeeeeeeeeeeen daha kısa şeyler yazınnnnnnnnnn

  98. hanım ariç demi?ki 21 Mart 11 03:12 

    daaaaaaaaaaaaaaaaaahaaaaaaaaaaaa kısssssssssaaaaaaaaaaaa

  99. rabia demi?ki 24 Mart 11 00:54 

    bune yyyyyyyyyyyyyyyyyaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaa bundan daha iyisi yokmu

  100. gizem demi?ki 04 Nisan 11 09:34 

    wallahi harikaaa çooooooookk beğendim beğenmeyenler biraz daha araştırma yapacaklar :):):):):):):)

  101. ceyda çentürk demi?ki 05 Nisan 11 13:32 

    bu ne yaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaa hç beğenmedimm

  102. ömer demi?ki 12 Nisan 11 10:55 

    Çok saçma bir yazı ve çok kısa az daha uzun yazsaydınız bari

  103. mikail demi?ki 16 Nisan 11 06:47 

    daha uzununu bulamadınız mı sız bızle dalga mı geçiyorsunuz bu ne uzun böyle

  104. büşar demi?ki 18 Nisan 11 06:51 

    çok UzUnNnNnNnNnNnNnNnNnNnNnNnNnNn:(

  105. damla demi?ki 07 Mayıs 11 06:53 

    oof bune yaa çok uzun :)

  106. gizem demi?ki 20 Mayıs 11 05:49 

    daha kısası warmıdır acaba :D

  107. gizli eee d demi?ki 22 Ekim 11 03:25 

    eğrencc bune yaa upuzun

  108. mucuks demi?ki 22 Ekim 11 03:26 

    süper ama kısaa olsa birazz canım yaaa :ad

  109. Misafir demi?ki 01 Şubat 12 04:58 

    Çok qüsell olmuş ama çok uzun :((

  110. misafir demi?ki 07 Şubat 12 00:22 

    çok uzun hoca lar yazıcıda kabul etmiyo yuh ya yazmıyacam banene

  111. misafir demi?ki 07 Şubat 12 00:23 

    en iyi yazıcıdan çıkarmak ama hoca işte

  112. buse demi?ki 07 Şubat 12 08:10 

    olum atatürk niye böyle bişey yapmış ki geberdik yaaaa:(((((((

  113. buse demi?ki 07 Şubat 12 08:13 

    bokum çıktı ya:((((

  114. nazlıcan demi?ki 10 Şubat 12 05:29 

    bençe çok güzel ben sınıfın 1 siyim cok güzel

  115. miraç demi?ki 01 Mart 12 12:31 

    [daha kısa yok mu]bu ne ya

  116. Site Yöneticisi demi?ki 01 Mart 12 13:13 

    yok en kısası bu

  117. kore meleği demi?ki 03 Mart 12 10:44 

    tmm ii de aaaaaaaaaaaaaaaaşşşşşşşşşşşşşşşııııııırııııııııııııııı
    uzunnnn

  118. stn demi?ki 05 Mart 12 11:06 

    uzun ve bumu bilmiyorum

  119. stn demi?ki 05 Mart 12 11:07 

    ayrı ayrı yazmışlar olmamış 8)

  120. sertan demi?ki 12 Mart 12 10:09 

    bence güzel ama birazda uzun ya

  121. avril lavinge demi?ki 22 Mart 12 11:06 

    ugh wath or too long:)

  122. ilke demi?ki 25 Mart 12 02:49 

    o kadar uzun ki ben bunu yazana kadar 1 yıl geçer

  123. ilke demi?ki 25 Mart 12 02:51 

    o kadar uzun ki ben bunu yazamam

  124. mal demi?ki 25 Mart 12 02:53 

    ben bunu 1 saniyede yazarım

  125. şimal demi?ki 29 Mart 12 01:13 

    çok güzel çok faydalı her kez okumalı

  126. şimal demi?ki 29 Mart 12 01:16 

    çok güzel çok çok ama çok uzun

  127. melis demi?ki 01 Nisan 12 02:49 

    Bilimsel terimlerin Türkçeleştirilmesinde karşımıza çıkan ilk adım yine, Atatürk’ün 1936-37 kış aylarında kendisinin yazdığı ve geometri öğretiminde yol gösterici olarak tasarlanan 44 sayfalık bir geometri kitabı. Kitap, 1937’de Milli Eğitim Bakanlığı tarafından yazar adı konmadan yayınlanmış, 1971 yılında da ikinci bir baskısı Türk Dil Kurumu tarafından çıkarılmış. Kitapta yer alan, günümüzde de kullanılmakta olan pek çok terim, Atatürk tarafından türetilmiş. Atatürk’ün türettiği sözcükler ile daha önce kullanılan Osmanlıca sözcükler karşılaştırıldığında yapılan işin önemi ortaya çıkıyor. Tablodan da görülebileceği gibi bugün kullandığımız matematik terimlerinin hemen hemen tamamı Atatürk tarafından türetilmiş, başka bir ifadeyle bu sözcüklerin büyük çoğunluğu tutmuş. Atatürk’ün önerdiklerinden sadece “varsayı, pürüzma, dikey üçgen, dikey açı, tümey açı, imsiy, ökül, yüre” terimleri yerine, bugün sırasıyla “varsayım, prizma, dik üçgen, dik açı, tümler açı, benzerlik, tüm/bütün, küre” terimleri kullanılıyor.

    Osmanlıcası Atatürk’ün önerdiği

    Bu’ud – boyut

    mekan – uzay

    satıh – yüzey

    kutur – çap

    nısf-ı kutur – yarıçap

    kavis – yay

    muhit-i daire – çember mümâs – teğet

    zâviye – açı

    re’sen mütekabil zâviyeler – ters açılar

    zâviyetan’ı mütabâdiletân-ı dâhiletan – iç ters açılar

    kaaide – taban

    ufkî – yatay

    şâkulî – düşey

    amûd – dikey

    zâviyetân-ı mütevâfıkatân – yöndeş açılar

    va’zîyet – konum

    mustatîl – dikdörtgen

    muhammes – beşgen

    müselles-i mütesâviyü’l-adlâ’ – eşkenar üçgen

    müselles-i mütesâviyü’ssâkeyn -

    ikizkenar üçgen şibh-i

    münharif – yamuk

    mecmû – toplam

    nisbet – oran

    tenasüb – orantı

    mesâha-i sathiyye – alan

    müştak – türev

    müsavi – eşit

    mahrut – koni

    faraziye – varsayı

    hat – çizgi

    mukavves – eğri

    seviye – düzey

    dılı – kenar

    muvazi – paralel-koşut

    menşur – pürüzma

    hattı mail – eğik

    veter – kiriş

    re’s – köşe

    zaviyei hadde – dar açı

    hattı munassıf – açıortay

    muhit – çevre

    kaim zaviyeli müselles – dikey üçgen

    tamamlıyan zaviye – tümey açı

    murabba – kare

    mümaselet – imsiy

    umumi totale – ökül

    küre – yüre

    KUTU

    Agop Dilaçar:

    ‘Atatürk’ün prensipleri doğruydu’

    Atatürk’ün dil çalışmalarını yakından izleme olanağı bulan tanınmış dil uzmanı Agop Dilaçar, Atatürk’ün yazdığı geometri kitabı üzerine şunları söylüyor:

    “Atatürk hep matematikle uğraşırdı. Eski geometri terimleri çok ağdalı idi. Ben bile uzun uzun bu terimleri okuduğum halde, şimdikiler karşısında güçlüğünü daha iyi anlıyorum. Pedagojide bir gerçek var: Fikir yolunun açık olması, bir ipucunun bulunması lazımdır. Yoksa bir külçe gibi çöker. Müselles kelimesini ele alalım. Arapça okullarımızdan kaldırılmıştır. Sülüs’ten müstak (türetilmiş) bir kelime olduğunu öğrenici nasıl bilsin? Arapça yoğurucu bir dildir. Örneğin müsteşrik, şark kelimesinden gelmiş bir kelimedir. Önüne, ortasına, arkasına birtakım heceler eklenmiş. Bunun aslını bulmak bir Arapça gramer meselesidir. Okullarımızdan Arapça, Farsça kaldırılmış olduğundan, öğrenici “müselles”i kütle kelime olarak karşısında görecektir. “Üç” aklına gelmeyecektir. Ama müselles yerine üçgen dersek, bir üç var. “Gen”, Atatürk’e göre “genişlik”ten alınmıştır. Bir ipucu var. “Dörtgen”, dörtten gelmiştir. Bir ipucu vardır. Eşit, denk anlamına gelen eş’ten gelmiştir. Ama müsavi Arapça bir kelimedir. Bu sebeple Atatürk’ün prensipleri burada da doğru idi. Onun için bu en ağdalı olan bilim dalını ele aldı ve kitabı örnek olarak bıraktı.”

    (Kaynak: S. A. Terzioğlu; Atatürk 1936-1937 yılında bir “geometri kitabı” yazmıştı. Cumhuriyet gazetesi, 15 Haziran 1971, s.1 ve 7.)

    KUTU

    Atatürk Sivas Lisesi’nde matematik dersi veriyor

    Atatürk, 1937 yılının 29 Mart’ında, ceyb (sinüs) ve teceyb (cosinüs) terimlerinin karşılıklarının bulunması için Ulus Gazetesi’ne ilan verdirerek bir yarışma açtı. Daha sonra, hazırlanan tüm terimler üç aylık Türk Dili Belleten Dergisi’nin Ekim 1937 tarihli sayısında yer aldı. 26 Eylül’de yapılan 5. Türk Dil Bayramı etkinlerinin de yer aldığı sayıda; matematik, fizik, kimya, biyoloji, zooloji, botanik, jeoloji terimlerinin Türkçe karşılıkları, Osmanlıca ve Fransızca adları bulunmaktadır.

    Terim çalışmalarının ülkedeki etkilerini Atatürk, fiili olarak da inceledi. Ülkedeki pek çok okulu ziyaret ederek öncelikle matematik derslerine girdi ve öğrencilerin dersteki başarılarını gözlemledi. 1937 yılında Kültür Bakanı Saffet Arıkan, İçişleri Bakanı Şükrü Kaya, Sabiha Gökçen, İsmail Hakkı Tekçe ve yaveri Naşit Mengü eşliğinde bir heyetle Sivas Lisesi’ne gitmişti. Lisenin 9-A sınıfında programdaki geometri (o zaman ki adıyla hendese) dersine girmiş bu derste bir kız öğrenciyi tahtaya kaldırmıştı. Öğrenci, tahtada çizdiği koşut iki çizginin, başka iki koşut çizgiyle kesişmesinden oluşan açıların Arapça adlarını söylemekte zorluk çekip yanlışlıklar yapınca durumdan etkilenen Atatürk tepki gösterdi. “Bu anlaşılmaz Arapça terimlerle, öğrencilere bilgi verilemez. Dersler, Türkçe yeni terimlerle anlatılmalıdır.” diyerek tebeşiri eline aldı, tahtada çizimlerle ‘zaviye’nin karşılığı olarak ‘açı’, ‘dılı’nın karşılığı olarak ‘kenar’, ‘müselles’in karşılığı olarak ‘üçgen’ gibi Türkçe yeni terimleri kullanarak, birtakım geometri konularını bu arada Pisagor teoremini anlattı.

    bu bölümü yazmalısınız bence

  128. yusuf demi?ki 03 Nisan 12 05:28 

    çook uzun olmuş 2 satır olsa daha güzel olurdu

  129. asta demi?ki 03 Mayıs 12 09:10 

    Aynen yusuf :D

  130. ahmet saygın demi?ki 11 Mayıs 12 06:43 

    güzel sagol

  131. tuğçe çavdar demi?ki 20 Mayıs 12 10:22 

    uzun ama anlamlı daha kısa olamazdı

  132. damar demi?ki 20 Eylül 12 09:40 

    oaha

  133. sinem nur demi?ki 24 Eylül 12 08:24 

    güzel diyenlere mal hatta öküz diyorum bok gibi olduğunu belirtiyorum

  134. sinem nur demi?ki 10 Ekim 12 05:59 

    benim isdediğim değil bu hem çoook uzun yhaa

  135. demi demi?ki 31 Ekim 12 07:44 

    çooooooooooookkk uzun yaaaa

  136. ziyARETÇİ demi?ki 07 Nisan 13 07:31 

    hepiniz kamilsiniz

  137. ziyARETÇİ demi?ki 07 Nisan 13 07:31 

    :D

  138. canhaz demi?ki 07 Nisan 13 11:13 

    biraz daha kısa olssaydı iyi olurdu

  139. busbus demi?ki 03 Mayıs 13 05:08 

    allah aşkına bunun konuyla ne alakası var ben ne yazıyom ne çıkıyo (bu arada çok uzun)

  140. isimyok demi?ki 19 Mayıs 13 04:01 

    çooooooooooooooooooooooooooooooooooooooooooooooooooooooooooooooooooooooooooooooooooooooooooooooooooooooooooooooooooooooooooooooooooooooooooooooooooooooooooooooooooooooooooooooooooooooooooooooooooooooooooooooooooooooooooooooooooooooooooooooooookuuuuzuuuuuuuuuuun ama yinedeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeee güzel

  141. isimyok demi?ki 19 Mayıs 13 04:04 

    çooooooooook güzel olmuş ama uzun olmuş

Yorumlar?n?zla Bize E?lik Edin. ye Olmadan Yorum Yapabilirsiniz.